Medikal Malzeme İhalesi Nedir?
Medikal Malzeme İhalesi Nedir? hakkında merak ettiğiniz temel kavramlar, süreçler ve mevzuat hakkında kapsamlı bilgi alabilirsiniz.
Medikal malzeme ihalesi nedir? Medikal malzeme ihalesi; kamu hastaneleri ve diğer sağlık kuruluşlarının ihtiyaç duyduğu tıbbi sarf, hasta bakım, cerrahi, laboratuvar ve benzeri ürünlerin kamu alımı yoluyla temin edilmesidir.
Bu alımlar çoğunlukla mal alımı niteliğindedir. Çok sayıda kalem içerebildiği için ürün adı, ölçü, teknik özellik, paketleme, sterilite, raf ömrü, numune ve birim fiyatların kalem bazında dikkatle kontrol edilmesi gerekir.
İhale Dünyası ile medikal malzeme alımlarını ürün, hastane ve şehir bazında takip edebilir; geçmiş ihale sonuçlarını ve fiyatları karşılaştırabilirsiniz.
Medikal Malzeme İhalesi Nedir?
Sağlık kuruluşlarında kullanılan;
- Enjektör,
- Kateter,
- Kanül,
- Eldiven,
- Elektrot,
- Sonda,
- Gazlı bez,
- Pansuman ürünleri,
- Cerrahi sarflar,
- Kan alma ürünleri,
- Hasta bakım ürünleri,
- Steril ürünler,
- Bazı implant ve uygulama malzemeleri
gibi ürünlerin satın alınmasına yönelik ihaleler genel olarak medikal malzeme veya medikal sarf ihaleleri olarak adlandırılır.
Hukuki açıdan bunlar ayrı bir ihale usulü değildir.
Ürün satın alınması söz konusu olduğunda genel olarak Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği kapsamında işlem yapılır.
Medikal Malzeme ile Tıbbi Cihaz Aynı Şey mi?
Her zaman değil.
“Medikal malzeme” sağlık sektöründe kullanılan geniş bir ticari ifadedir.
Bu gruptaki bazı ürünler Tıbbi Cihaz Yönetmeliği veya İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında tıbbi cihaz olabilirken, bazı ürünler farklı mevzuata tabi olabilir.
Bu nedenle yalnızca ürünün adına bakılarak;
“Bu ürün kesin ÜTS'ye kayıtlı olmak zorunda.”
veya
“Bu ürün için kesin CE belgesi istenir.”
şeklinde genelleme yapılmamalıdır.
Öncelikle ürünün tabi olduğu mevzuat, ardından ihale dokümanındaki şartlar incelenmelidir.
Medikal Malzeme İhaleleri Neden Çok Kalemli Olabilir?
Bir hastanenin aynı dönemde çok sayıda farklı sarf malzemesine ihtiyacı olabilir.
Örneğin tek bir ihalede;
- 5 farklı enjektör ölçüsü,
- 8 farklı kateter,
- 4 farklı eldiven türü,
- Çeşitli cerrahi sarflar,
- Farklı ölçülerde pansuman ürünleri
bulunabilir.
Bu nedenle bir medikal malzeme ihalesi 10, 50, 100 veya daha fazla kalemden oluşabilir.
Firma açısından burada en büyük risklerden biri benzer isimli ürünlerin karıştırılmasıdır.
Örneğin;
Kateter 14G
ile
Kateter 16G
aynı ürün değildir.
Benzer şekilde ölçü, uzunluk, materyal, sterilizasyon yöntemi veya paket içeriğindeki küçük bir farklılık teknik uygunluğu tamamen değiştirebilir.
Medikal Malzeme İhalesinde Teknik Şartname Nasıl İncelenmeli?
Her ürün kalemi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Kontrol tablosu oluşturmak faydalı olabilir:
Özellikle çok kalemli ihalelerde bu çalışma ürünlerin yanlış eşleştirilmesini önlemeye yardımcı olur.
Ürün Adı Aynıysa Ürünler Eşdeğer Sayılır mı?
Hayır.
Aynı genel ürün adı altında farklı özelliklere sahip çok sayıda ürün bulunabilir.
Örneğin iki ürün de “cerrahi eldiven” olabilir ancak;
- Materyali,
- Pudralı/pudrasız olması,
- Sterilizasyon yöntemi,
- Kalınlığı,
- Uzunluğu,
- Paket şekli
farklı olabilir.
Bu nedenle ürün eşleştirmesinde yalnızca ürün adına değil, teknik şartnamenin tamamına bakılmalıdır.
Medikal Malzeme İhalelerinde ÜTS Kaydı Gerekir mi?
Ürünün tıbbi cihaz mevzuatı kapsamında olması hâlinde Ürün Takip Sistemi (ÜTS) önemli bir kontrol alanı olabilir.
Sağlık Bakanlığının 2022/2 sayılı Genelgesi, Bakanlığa bağlı sağlık kuruluşlarının tıbbi cihazlarla ilgili mal ve hizmet alımları ile kit veya sarf karşılığı cihaz kullanımına ilişkin uygulama esaslarını düzenlemektedir.
Ancak medikal olarak adlandırılan her ürünün aynı kayıt yükümlülüğüne sahip olduğu düşünülmemelidir.
Firma;
- Ürünün tıbbi cihaz kapsamında olup olmadığını,
- Firma kaydını,
- Ürün kaydını,
- Ürün durumunu,
- İhale dokümanındaki özel şartları
kontrol etmelidir.
ÜTS kapsamı dışında bir ürün için ise ihale dokümanında kapsam dışı olduğunun nasıl gösterileceğine ilişkin düzenleme bulunabilir.
CE İşareti ve Kalite Belgeleri İstenebilir mi?
Ürünün tabi olduğu mevzuata göre;
- CE işareti,
- Uygunluk beyanı,
- Kalite belgeleri,
- Teknik belgeler,
- Üretici belgeleri,
- İlgili standartlar
gündeme gelebilir.
Ancak bütün medikal malzeme ihalelerinde aynı belge listesi aranmaz.
Bu nedenle firma ürün mevzuatı + İdari Şartname + Teknik Şartname üçlüsünü birlikte kontrol etmelidir.
Numune İstenebilir mi?
Evet.
Medikal sarf ihalelerinde numune değerlendirmesi oldukça önemli olabilir.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin güncel numune düzenlemelerine göre idarenin;
- Hangi kalemlerden numune istediğini,
- Kaç adet numune istediğini,
- Numunenin hangi aşamada sunulacağını,
- Kimlerin numune sunacağını,
- Numunenin hangi yöntemle değerlendirileceğini
ihale dokümanında düzenlemesi gerekir.
Firma numune şartını son güne bırakmamalıdır.
Numune Değerlendirmesinde Nelere Bakılabilir?
İhalenin niteliğine göre numune üzerinde;
- Ölçü,
- Materyal,
- Ambalaj,
- Kullanım kolaylığı,
- Dayanıklılık,
- Sterilite,
- Teknik özellik,
- Fiziksel yapı,
- İşlevsel özellikler
değerlendirilebilir.
Bazı ürünlerde numuneler ayrıca test veya laboratuvar incelemesine gönderilebilir. Güncel Kurul kararlarında numunelerin TSE laboratuvarlarına gönderilerek test edildiği uygulama örnekleri de bulunmaktadır.
Bu nedenle katalogdaki bilgiyle fiilen sunulan numunenin birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Numune ile Teslim Edilecek Ürün Aynı Olmalı mı?
Firma, değerlendirme için sunduğu numunenin teklif ettiği ve sözleşme kapsamında teslim edeceği ürünü temsil ettiğinden emin olmalıdır.
Özellikle;
- Marka,
- Model,
- Ürün kodu,
- Ölçü,
- Ambalaj,
- Teknik özellik
konusunda farklılık olmaması önemlidir.
Teklif aşamasında sunulan ürünle teslim aşamasındaki ürün arasında uyuşmazlık oluşması muayene ve kabul sürecinde sorun yaratabilir.
Raf Ömrü Neden Önemlidir?
Medikal sarf ürünlerinin önemli bir bölümünde son kullanma tarihi bulunur.
İhale dokümanında teslim sırasında;
- En az belirli süre raf ömrünün kalmış olması,
- Üretim tarihinin belirli bir tarihten eski olmaması,
- Son kullanma tarihinin belirli süreden kısa olmaması
gibi şartlar bulunabilir.
Firma bu şartları stok planıyla birlikte değerlendirmelidir.
Örneğin depoda bulunan ürün teknik olarak uygun olsa bile kalan raf ömrü şartnameyi karşılamıyorsa teslim için kullanılamayabilir.
Steril Ürünlerde Nelere Dikkat Edilmeli?
Steril ürünlerde;
- Sterilizasyon yöntemi,
- Ambalaj bütünlüğü,
- Tek kullanımlık olup olmadığı,
- Sterilite süresi,
- Lot/seri bilgileri,
- Etiket bilgileri
önemli olabilir.
İhale dokümanında özel bir sterilizasyon yöntemi veya standart belirtilmişse teklif edilen ürünün bunu karşılayıp karşılamadığı kontrol edilmelidir.
Paketleme ve Birim Miktarı Neden Önemlidir?
Medikal ihalelerde sık karşılaşılan fiyat hatalarından biri paket-adet dönüşümüdür.
Örneğin ihale;
10.000 adet
ürün istiyor olabilir.
Tedarikçiniz ise ürünü;
1 kutu = 100 adet
olarak fiyatlıyor olabilir.
Bu durumda teklif hesabı yapılırken paket ile ihale birimi birbirine karıştırılmamalıdır.
Aynı şekilde;
- Adet,
- Paket,
- Kutu,
- Set,
- Çift,
- Rulo,
- Litre
gibi birimler mutlaka kontrol edilmelidir.
Kısmi Teklif Nedir?
Kısmi teklif, isteklinin ihalenin tamamı yerine dokümanda belirlenen belirli kısım veya kalemlere teklif verebilmesidir.
Kamu İhale Genel Tebliği'ne göre kısmi teklif verilmesine izin verilen ihalelerde yeterlik değerlendirmesi teklif verilen her kısım için ayrı yapılır.
Medikal malzeme ihalelerinde bu uygulama özellikle çok sayıda farklı ürün grubunun bulunduğu alımlarda önemlidir.
100 Kalemlik İhalede 100 Kalemin Tamamına Teklif Vermek Zorunda mıyım?
İhale kısmi teklife açıksa her zaman tamamına teklif vermek zorunda değilsiniz.
Örneğin 100 kalemlik bir ihale kısmi teklife açıksa dokümanda izin verilen;
- Tek bir kaleme,
- Birden fazla kaleme,
- Belirli bir kısma,
- İsterseniz işin tamamına
teklif verebilirsiniz.
Ancak burada kritik nokta ihale dokümanındaki kısım yapısıdır.
Örneğin bir kısım;
- 1 kalemden oluşabilir,
- 5 kalemden oluşabilir,
- Belirli ürün grubunun tamamından oluşabilir.
Doküman bir kısmın bütün kalemlerine birlikte teklif verilmesini gerektiriyorsa o kısmın içinden yalnızca istediğiniz kalemi seçemezsiniz.
Bu nedenle İdari Şartname'nin “Kısmi teklif verilmesi” bölümünü ve birim fiyat teklif cetvelini birlikte kontrol edin.
Kısmi Teklif Firmalara Ne Kazandırır?
Firma yalnızca ürün portföyünde bulunan kalemlere teklif verebilir.
Örneğin firma;
- Kateter satıyor,
- Enjektör satıyor,
- Ancak cerrahi set satmıyorsa
kısmi teklife açık bir ihalede yalnızca kendi ürün grubuyla ilgili kısımlara odaklanabilir.
Bu durum;
- Gereksiz ürün tedarikini,
- Stok riskini,
- Finansman yükünü,
- Operasyon karmaşasını
azaltabilir.
Birim Fiyat Teklif Cetvelinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Çok kalemli medikal ihalelerde fiyat çalışmasının merkezinde birim fiyat teklif cetveli bulunur.
Her kalemde;
- Kalem sıra numarası,
- Ürün tanımı,
- Ölçü,
- Miktar,
- Birim,
- Birim fiyat,
- Toplam fiyat
kontrol edilmelidir.
Benzer isimli iki satıra yanlış fiyat yazılması veya koli fiyatının adet fiyatı olarak girilmesi büyük ticari hatalara neden olabilir.
Teslimatlar Tek Seferde mi Yapılır?
Her zaman değil.
Medikal sarf alımlarında teslim;
- Tek seferde,
- Belirli partiler hâlinde,
- Hastanenin siparişine göre,
- Sözleşme boyunca peyderpey
yapılabilir.
Firma teklif vermeden önce teslim programını incelemelidir.
Çünkü peyderpey teslim;
- Depolama maliyetini,
- Nakliye maliyetini,
- Kur riskini,
- Stok finansmanını
değiştirebilir.
Medikal Sarf İhalelerinde Fiyat Nasıl Hesaplanmalı?
Sadece tedarikçinin verdiği alış fiyatına kâr eklemek yeterli değildir.
Gerçek maliyet hesabında;
**Ürün alış fiyatı
- Nakliye
- Finansman
- Kur riski
- Numune/test maliyetleri
- Depolama
- Raf ömrü riski
- Parti teslim maliyetleri
- Sözleşmeden kaynaklanan diğer giderler = Gerçek maliyet**
yaklaşımı kullanılabilir.
Ardından firmanın hedeflediği ticari marj eklenmelidir.
Medikal Sarf İhalelerinde Kâr Marjı Nasıl Korunur?
Kâr marjını korumak için yalnızca rakibin geçmiş fiyatının biraz altına teklif vermek doğru yaklaşım değildir.
Öncelikle;
- Gerçek alış maliyetinizi,
- Döviz etkisini,
- Teslim sayısını,
- Tedarik süresini,
- Raf ömrü riskini,
- Finansman süresini,
- Minimum sipariş miktarını,
- Sözleşme süresini
hesaplayın.
Daha sonra geçmiş ihale fiyatlarını karşılaştırın.
Amaç;
“Rakip geçen sefer 8 TL vermiş, ben 7,90 TL vereyim.”
değil;
“Bu ürünü sözleşme boyunca en düşük hangi sürdürülebilir maliyetle teslim edebilirim?”
sorusunun cevabını bulmak olmalıdır.
Geçmiş Fiyatlar Nasıl Karşılaştırılmalı?
Aynı ürünün geçmiş ihale fiyatı güçlü bir veri olabilir ancak doğrudan kopyalanmamalıdır.
Karşılaştırırken;
- Alım tarihi,
- Döviz kuru,
- Ürün markası,
- Teknik özellik,
- Ölçü,
- Paket içeriği,
- Miktar,
- Teslim şekli,
- Raf ömrü,
- Kurum
dikkate alınmalıdır.
Medikal Malzeme İhalelerinde Firmalar Nelere Dikkat Etmeli?
Teklif vermeden önce şu kontrol listesini kullanabilirsiniz:
- Doğru ürün kalemi seçildi mi?
- Ölçü doğru mu?
- Ürün kodu doğru mu?
- Paket/adet dönüşümü kontrol edildi mi?
- Teknik şartname tamamen karşılanıyor mu?
- ÜTS veya diğer kayıtlar gerekiyorsa güncel mi?
- Numune isteniyor mu?
- Numune teslim tarihi kontrol edildi mi?
- Raf ömrü şartı karşılanıyor mu?
- Sterilizasyon şartı uygun mu?
- Kısmi teklif var mı?
- Teklif verilen kısmın bütün kalemleri kontrol edildi mi?
- Teslimler tek seferde mi, peyderpey mi?
- Stok yeterli mi?
- Tedarik süresi yeterli mi?
- Döviz riski hesaplandı mı?
- Gerçek birim maliyet hesaplandı mı?
Çok kalemli ihalelerde bu kontrolün kalem bazında yapılması önemlidir.
Medikal Malzeme İhaleleri İhale Dünyası'nda Nasıl Takip Edilir?
İhale Dünyası ile medikal sarf alımlarını ürün, branş, hastane ve şehir bazında takip edebilirsiniz.
Ürün Bazında Güncel İhaleleri Bulun
Güncel İhaleler üzerinden ürün isimleri ve teknik anahtar kelimelerle ilgili alımları araştırabilirsiniz.
Örneğin;
- Kateter,
- Kanül,
- Stent,
- Enjektör,
- Elektrot,
- Sonda,
- Eldiven,
- Pansuman malzemesi
gibi kelimelerle takip oluşturabilirsiniz.
İhale Gruplarım ile Ürünlerinizi Ayırın
İhale Gruplarım üzerinden farklı ürün portföylerini ayrı takip edebilirsiniz.
Örneğin;
- Kateter Grubu,
- Cerrahi Sarf Grubu,
- Ortopedi Grubu,
- Pansuman Grubu,
- Laboratuvar Sarf Grubu
gibi gruplar oluşturarak ilgili fırsatları daha düzenli takip edebilirsiniz.
Farklı Ürün İsimlerini Birlikte Takip Edin
Medikal sektörde aynı veya benzer ürünler kurumlara göre farklı ifadelerle yayımlanabilir.
Örneğin ürün;
- Branül,
- IV kanül,
- İntravenöz kanül
gibi farklı adlarla geçebilir.
Bu nedenle yalnızca tek bir ürün adına bağlı arama yapmak bazı fırsatların gözden kaçmasına neden olabilir.
Ürünleriniz için kullanılan alternatif ticari ve teknik isimleri de takip sisteminize eklemek yararlıdır.
Hastanelerin Geçmiş Alımlarını İnceleyin
Geçmiş İhaleler üzerinden aynı hastanenin daha önce;
- Hangi ürünü,
- Hangi miktarda,
- Hangi dönemlerde
satın aldığını araştırabilirsiniz.
Düzenli tüketilen sarf ürünlerinde bu bilgi gelecekteki alım dönemlerini anlamaya yardımcı olabilir.
Kazanan Firmaları İnceleyin
İhale Sonuçları ve İhale Sözleşmeleri üzerinden;
- Kazanan firmaları,
- Sonuçlanan alımları,
- Sözleşme bedellerini,
- Kurumların önceki satın almalarını
inceleyebilirsiniz.
Bu veriler rakiplerin hangi hastanelerde ve ürün gruplarında aktif olduğunu anlamaya yardımcı olabilir.
Geçmiş Fiyatları Karşılaştırın
Fiyat Analiz Sistemi ile aynı veya benzer medikal malzemelerin geçmiş fiyatlarını karşılaştırabilirsiniz.
Özellikle çok kalemli sarf alımlarında fiyat analizi yaparken kalem bazında çalışmak daha sağlıklıdır.
Bir ihalenin toplam bedelinden ziyade;
ürün + ölçü + miktar + tarih + kurum + birim fiyat
birlikte değerlendirilmelidir.
Stok Planlamasında Geçmiş İhaleler Nasıl Kullanılır?
Medikal sarf ürünleri düzenli tüketildiği için geçmiş satın alma hareketleri stok planında önemli olabilir.
Örneğin bir hastanenin son yıllarda her yıl benzer dönemde;
- 50.000 kateter,
- 100.000 enjektör,
- 20.000 elektrot
aldığını görüyorsanız bu bilgi gelecekteki satış ve stok hazırlığınız için kullanılabilir.
Ancak geçmiş alımın gelecekte aynı miktarda yapılacağı garanti değildir.
Bu nedenle geçmiş veriler tahmin ve planlama aracı olarak kullanılmalıdır.
İhale Dünyası Medikal Malzeme İhalelerinde Ne Kazandırır?
İhale Dünyası ile;
- Güncel medikal malzeme alımlarını takip edebilir,
- Ürün bazında İhale Grupları oluşturabilir,
- Alternatif ürün isimleriyle arama yapabilir,
- Hastanelerin geçmiş satın almalarını inceleyebilir,
- Kazanan firmaları görebilir,
- Geçmiş sözleşme ve fiyatları karşılaştırabilir,
- Tekrar eden sarf ihtiyaçlarını analiz edebilirsiniz.
Böylece yalnızca “Medikal malzeme ihalesi nedir?” sorusunun cevabını öğrenmek yerine, çok kalemli sarf alımlarında doğru ürünleri ve fiyat seviyelerini daha hızlı belirleyebilirsiniz.
Yasal Çerçeve
Medikal malzeme alımlarında ürünün niteliğine göre başlıca;
- 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu
- 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu
- Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
- Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik
- Ürün kapsamdaysa Tıbbi Cihaz Yönetmeliği
- Ürün kapsamdaysa İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği
- ÜTS ve ilgili TİTCK düzenlemeleri
- İhale dokümanı
birlikte değerlendirilmelidir.
Sağlık Bakanlığının 2022/2 sayılı Genelgesi de Bakanlığa bağlı sağlık kuruluşlarının tıbbi cihazlarla ilgili mal ve hizmet alımları ile kit veya sarf karşılığı cihaz kullanma uygulamalarına ilişkin esaslar içermektedir.
Numune, katalog ve teknik uygunluğun değerlendirilmesine ilişkin esaslar ise Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde ayrıca düzenlenmiştir.
Çok Kalemli Medikal Alımları Ürün Bazında Takip Edin
Medikal sarf fırsatlarını ürün, ölçü, hastane ve şehir bazında takip edin; geçmiş miktarları, kazanan firmaları ve birim fiyatları karşılaştırarak stok ve teklif planınızı güçlendirin. İhale Dünyası ile tekrar eden sağlık alımlarını daha düzenli izleyin.
Resmî Kaynaklar ve Mevzuat
- [1] 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, Madde 4 - Tanımlar (Mal Alımı Tanımı), Mevzuat Bilgi Sistemi (Kontrol: 2026-08-04)